Jak dbać o skórę noworodka - pielęgnacja pępka, kąpiel niemowlęcia, ochrona skóry

2009-04-16 16:26

Nawet doświadczeni rodzice miewają wątpliwości, jak dbać o skórę noworodka. Kąpiel noworodka, pielęgnacja pępka, właściwa ochrona wrażliwej skóry niemowlęcia wymagają wiedzy. Podpowiadamy, jak właściwie pielęgnować noworodka, jak często go myć i czym chronić przed mrozem.

Zapewne w ostatnim miesiącu ciąży – jak niemal wszystkie przyszłe mamy – zaczytywałaś się w książkach na temat opieki nad noworodkiem. W teorii wszystko wygląda prosto. Jednak teoria często nijak się ma do rzeczywistości. I nawet jeśli chodziłaś do szkoły rodzenia, w której uczyłaś się, jak wygląda kąpiel noworodka czy pielęgnacja pępka, czym smarować malucha, noworodek w niczym nie przypomina przecież lalki, którą dostałaś do ćwiczeń.

Bardzo delikatna skóra z prześwitującą siateczką naczyń krwionośnych, cienki naskórek ze słabo rozwiniętą warstwą rogową, która nie chroni przed podrażnieniami, malutkie rączki z ledwo widocznymi paznokietkami, miniaturowy nosek i uszka wielkości ćwiartki mandarynki rozczulają, ale także budzą obawy. I jeszcze te wszystkie fałdki, w których gromadzi się brud i resztki kosmetyków. Jak właściwie pielęgnować noworodka, jak często go myć i czym chronić przed mrozem? Przećwiczmy to jeszcze raz.

>>Przeczytaj również: Pielęgnacja pępka noworodka - 11 pytań o pępek niemowlaka<<

Pielęgnacja buzi noworodka

Tuż po urodzeniu jest pomarszczona, może być również zaczerwieniona. By była czysta, wystarczy ją myć raz dziennie, np. przed kąpielą. Wacikiem zmoczonym w przegotowanej wodzie bardzo delikatnie pocieraj czoło, nos, policzki i brodę malca, a potem osusz je, przykładając do skóry miękki ręcznik. Jeśli skóra jest sucha, możesz ją posmarować kremem – lepiej nie używaj do tego celu oliwki, gdyż płyn może spłynąć do oczu malca. Uwaga, jeśli dziecko uleje pokarm, nie czekaj do wieczornej toalety, tylko przemyj buzię natychmiast, bo skwaśniałe mleko może podrażnić skórę.

>>Zobacz także: Pierwsza kąpiel noworodka – 7 ważnych zasad. O tym trzeba pamiętać!<<

Pielęgnacja noworodka: jak chronić oczy?

Przez pierwszy tydzień są zwykle zapuchnięte. To chroni je przed światłem – wzrok dziecka, które jeszcze do niedawna przebywało w ciemnej macicy, musi się dopiero przyzwyczaić do jasności. Oczka również myj raz dziennie, wacikiem zwilżonym w przegotowanej, ciepłej wodzie lub sterylnym roztworem soli fizjologicznej (np. Gilbert NaCl) w kierunku od zewnętrznego kącika do noska. Na każde oczko musisz wziąć świeży wacik. W pierwszych dniach po urodzeniu powieki malca może sklejać lepka, żółtawa wydzielina – w takim wypadku trzeba przemywać oczy częściej. Wydzielina świadczy o tym, że kanaliki łzowe są niedrożne. Jeśli nie udrożnią się w ciągu następnego tygodnia, dwóch, najpewniej konieczna będzie konsultacja z okulistą i zabieg przetkania kanalików (jest bezbolesny, trwa kilka minut).

Pielęgnacja dziąseł niemowlęcia

Trzeba je pielęgnować, by zapobiec w przyszłości problemom z zębami. Dwa razy dziennie przecieraj maluchowi dziąsła wilgotnym gazikiem, nawiniętym na palec wskazujący.

Pielęgnacja noworodka: jak dbać o nosek?

Oczyszczaj go raz dziennie z zewnątrz, usuwając – za pomocą wilgotnego wacika – wydzielinę, która spłynęła w okolice ujścia dziurki. Nie wkładaj do noska chusteczek higienicznych ani patyczków kosmetycznych (łatwo uszkodzić w ten sposób błonę śluzową). Gdy dziecko ma katar, oczyszczaj nosek za pomocą specjalnego aspiratora.

Pielęgnacja noworodka: uszy

Wystarczy przetrzeć – raz na dwa, trzy dni – mokrym wacikiem małżowinę oraz widoczne wejście do przewodu słuchowego. Zapomnij o patyczkach – używając ich, łatwo możesz wepchnąć woskowinę głęboko do przewodów słuchowych lub uszkodzić maluchowi błonę bębenkową. Myjąc uszy, pamiętaj, by oczyścić również miejsca za uszami, gdzie często ścieka pokarm.

>>Przeczytaj także: Jak zwiększyć laktację. Zobacz, co powinnaś zrobić, by karmić jak najdłużej<<

Pielęgnacja noworodka: jak odpowiednio chronić dłonie i stopy niemowlęcia?

Na początku wyglądają jak u praczki – skóra jest pomarszczona, może się łuszczyć. Po kilku dniach stanie się gładka i różowa. Taki maluszek jeszcze się nie brudzi, możesz więc myć mu ręce raz na dzień w kąpieli bądź przecierać wilgotnym wacikiem skórę (pamiętaj, by dokładnie umyć i osuszyć przestrzenie między palcami). Przez pierwsze tygodnie życia warto zakładać dziecku na rączki skarpetki albo tzw. łapki-niedrapki (cienkie rękawiczki, które chronią buzię przed podrapaniem przez ostre paznokietki malca).

Najtrudniejszą sprawą w pielęgnacji rączek i stópek noworodka jest niewątpliwie obcinanie paznokci – miniaturowych i bardzo miękkich.

Najlepiej to zrobić, kiedy malec śpi. Paznokietki możesz obciąć specjalnym małym obcinaczem albo zaokrąglonymi na końcu nożyczkami dla niemowląt. Oto instrukcja:

  • najpierw usiądź koło dziecka tak, byś swobodnie mogła chwycić dłonią jego rączkę bądź nóżkę (jeśli nie śpi, ułóż malca na swoich kolanach).
  • potem delikatnie ściśnij opuszkę palca, by paznokieć trochę odstawał.
  • paznokcie u rąk obetnij na półokrągło, a u nóg – na prosto, uważając, by nie zadrasnąć dziecka. Jeśli używasz obcinacza, uważaj, by przypadkiem nie chwycić skóry (poczujesz to po tym, że paznokieć stawia wtedy opór).

Na koniec przejedź po paznokciu opuszką swojego palca, by sprawdzić, czy na krawędziach nie zostały ostre zadziory. Paznokcie u rąk trzeba obcinać dwa, czasem trzy razy w tygodniu, u nóg – raz na dwa tygodnie.

Pielęgnacja pępka noworodka

Kikut odciętej w szpitalu pępowiny początkowo jest miękki i jasny, potem czernieje i robi się coraz bardziej sztywny. Powinien zagoić się w ciągu dwóch tygodni po porodzie. Przez ten czas trzeba o niego starannie dbać. Do czasu wygojenia się rany staraj się nie przyciskać go pieluszką, by docierało do niego powietrze, i kilka razy dziennie przemywaj go sterylnymi gazikami nasączonymi roztworem spirytusu. Możesz stosować specjalne pieluszki dla noworodków, z wyciętą dziurką na pępek (bądź wycinać otwór w pieluszkach, których używasz). Podczas kąpieli staraj się nie zamoczyć kikuta (jeśli się nie uda, osusz go delikatnie sterylnym gazikiem i przemyj spirytusem). Jeśli skóra wokół pępka zrobi się czerwona, zacznie się z niego sączyć krew lub ropa lub zacznie dziwnie pachnieć, jak najszybciej skontaktuj się z pediatrą. Takie objawy świadczą bowiem o tym, że mogło dojść do zakażenia.

>>Sprawdź nasz poradnik: Pępek noworodka - jak o niego dbać? AKTUALNE ZALECENIA<<

Pielęgnacja noworodka: pupa dziecka i jej ochrona

To – obok pępka – najbardziej newralgiczna i wymagająca opieki część ciała noworodka. Przez pierwsze kilka dni po porodzie na narządy płciowe działają hormony mamy, które przez łożysko dostały się do organizmu dziecka. Wskutek tego dziewczynka może mieć obrzęknięty, mocno czerwony srom, z dużą ilością białego, czasem podbarwionego krwią śluzu. U chłopców obserwuje się zaś obrzęk i przekrwienie jąder. Objawy te mijają samoistnie i nie wymagają konsultacji lekarskiej, konieczna jest jednak troskliwa pielęgnacja. Poza tym skóra w tych okolicach łatwo się odparza. Z tych powodów pupę trzeba myć przynajmniej raz dziennie, a także starannie oczyszczać podczas każdej zmiany pieluszki. Do mycia wystarczy czysta, ciepła woda, do oczyszczania możesz użyć wilgotnych chusteczek. Warto wiedzieć, że inaczej oczyszcza się i myje pupę dziewczynki, inaczej zaś chłopca. Myjąc dziewczynkę, najpierw delikatnie rozchyl wargi sromowe i zmyj białawą wydzielinę, potem – równie delikatnie – przemyj skórę ruchem od sromu w kierunku odbytu. Kierunek mycia ma znaczenie, gdyż bakterie kałowe, przeniesione do pochwy, mogłyby wywołać stan zapalny w narządach rodnych. U chłopca delikatnie oczyść skórę, zwłaszcza w zakamarkach pod penisem i wokół worka mosznowego, delikatnie odsłoń i oczyść ujście cewki moczowej. Nie ściągaj napletka, gdyż u niemowlęcia przywiera on do żołędzi i próby odciągnięcia go mogą być dla dziecka bolesne. Gdy pupa jest już czysta, osusz ją, a potem sprawdź, czy nie jest zaczerwieniona. Na koniec nasmaruj skórę kremem przeciw odparzeniom (omijając błonę śluzową, którą kosmetyk mógłby podrażnić) i nałóż pieluszkę.

Pielęgnacja włosków niemowlęcia 

Niektóre maluchy rodzą się z rzadkim meszkiem, inne z gęstą czuprynką. Są to tzw. włoski płodowe, które pojawiają się na główce malca już w czwartym miesiącu życia płodowego. Dwa, trzy tygodnie po porodzie mogą zacząć wypadać bądź wycierać się (zwłaszcza na potylicy). W ich miejsce wkrótce wyrosną nowe, właściwe włosy. Jednak nawet i te płodowe trzeba pielęgnować. Możesz je myć płynem do ciała albo szamponem dla niemowląt – takim, który nadaje się dla dzieci od pierwszego dnia życia (wystarczy porcja wielkości orzecha laskowego). Włoski najwygodniej jest myć podczas kąpieli albo tuż przed nią. Preparat delikatnie rozmasuj na główce malucha, a potem dokładnie spłucz. Susząc włoski, nie trzyj ich ręcznikiem, tylko lekko odciśnij nadmiar wody. Pod żadnym pozorem nie używaj suszarki. Jeśli w mieszkaniu jest chłodno, nałóż malcowi cienką bawełnianą czapeczkę. Zimą możesz myć włoski raz na dwa, trzy dni, chyba że główka pod czapką mocno się spociła albo malec wymiotował i zabrudził sobie fryzurkę. Codziennie natomiast trzeba je czesać, by nie splątały się w kołtun. Dla noworodków polecane są specjalne, miękkie szczoteczki z naturalnego włosia.

miesięcznik "M jak mama"
Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

POBIERZ PORADNIK! Darmowy poradnik, z którego dowiesz się, jak zmienia się ciało kobiety w ciąży, jak rozwija się płód, kiedy wykonać ważne badania, jak przygotować się do porodu. Pobieram >

Pobieram
poradnik ciaza