Wady zgryzu a wymowa - jak nieprawidłowy zgryz wpływa na artykulację głosek

2019-07-25 15:08 Agnieszka Jaszczuk
Wady zgryzu
Autor: Getty image

Wady zgryzu mogą współwystępować z wadami wymowy, a także być ich przyczyną. U dziecka z wadą zgryzu istotna jest wczesna profilaktyka ortodontyczna, która umożliwi prawidłowy rozwój i funkcjonowanie narządu żucia i pomoże zapobiec nieprawidłowościom w artykulacji głosek.

Spis treści:

    1. Rodzaje i przyczyny wad zgryzu
    2. Wady zgryzu a wady wymowy
    3. Wady zgryzu - profilaktyka
    4. Leczenie wad zgryzu

Rodzaje i przyczyny wad zgryzu


Wada zgryzu jest deformacją w obrębie narządu żucia. Nieprawidłowości te dotyczą ustawienia zębów oraz relacji szczęki i żuchwy, często z współwystępującym dyskomfortem okolic mięśni biorących udział w akcie żucia i stawów skroniowo-żuchwowych.

Wśród wad zgryzu wyróżnia się: tyłozgryz, tyłożuchwie, przodozgryz, przodożuchwie, zgryz głęboki, zgryzy krzyżowe (częściowe/całkowite), zgryzy otwarte (częściowe/całkowite), zgryz przewieszony, a także stłoczenia zębów i zaburzenia budowy, liczby, położenia i wyrzynania zębów.

Wady zgryzu mogą być wrodzone lub nabyte:

Wady wymowy (np. seplenienie międzyzębowe, boczne) również mogą skutkować pojawieniem się nieprawidłowości zgryzowych lub ułożeniem zębów w łuku u osób, które pierwotnie nie miały wady zgryzu.

Wady zgryzu a wady wymowy


Artykulacja głosek uwarunkowana jest prawidłową budową, funkcją oraz współpracą narządów aparatu artykulacyjnego (języka, warg, żuchwy, podniebienia, policzków, zębów). Pozycja języka oraz jego zakres ruchu jest ściśle związany z ułożeniem żuchwy. W przypadku tyłozgryzu lub tyłożuchwia język cofnięty jest w głąb jamy ustnej, przy przodozgryzie lub przodożuchwiu ku przodowi, język ułożony jest płasko, utrudnione jest unoszenie języka.

Przy zgryzach krzyżowych i bocznych ułożeniach żuchwy, często powstaje szczelina między łukami, do której wsuwa się język przez co może pojawić się boczna realizacja głosek. Przy zgryzach otwartych, charakteryzujących się brakiem zwarcia w odcinku przednim lub bocznym łuku zębowego lub rozległej szpary między zębami, najczęściej zdeformowane są głoski przedniojęzykowo-zębowe (np. t,d,c,dz). W zależności od wady zgryzu oraz miejsca artykulacji głosek, wymowa poszczególnych dźwięków może być w różny sposób zdeformowana i wpływać na jakość i wyrazistość wypowiedzi.

Wady zgryzu - profilaktyka


By w miarę możliwości uniknąć wystąpienia wady zgryzu u dzieci, istotna jest wczesna profilaktyka mająca na celu dbanie o prawidłową budowę i rozwój obwodowego aparatu mowy. Ważna jest prawidłowa pozycja podczas spania oraz karmienia piersią oraz dbanie o prawidłowy rozwój motoryczny dziecka. Stopniowe rozszerzanie diety w okresie wczesnego dzieciństwa tak, by dziecko mogło usprawniać aparat artykulacyjny gryząc twarde pokarmy (warzywa, owoce) i dostarczając wrażeń smakowych i sensorycznych.

Długotrwałe stosowanie smoczków lub butelek ze smoczkiem wpływa niekorzystnie na sferę oralną, dlatego warto rozpocząć odstawianie możliwie jak najszybciej (już po pierwszych urodzinach). Gdy dziecko ma często rozchylone usta, oddycha torem ustnym, ślini się konieczna jest jak najszybsza konsultacja z laryngologiem lub logopedą, by ustalić przyczynę tych nieprawidłowości.

Nie należy lekceważyć także pojawiających się parafunkcji u dziecka (ssanie kciuka, przedmiotów, obgryzanie paznokci, bruksizm), ponieważ długotrwałe nieprawidłowe odruchy mogą przejść w nawyk. Oczywiście bardzo ważną kwestią jest odpowiednia higiena jamy ustnej i okresowe kontrole dentystyczne.

Leczenie wad zgryzu


W sytuacji podejrzeń wystąpienia nieprawidłowości zgryzowych u dziecka należy jak najszybciej udać się do specjalisty. Korygowaniem wad zgryzu zajmują się ortodonci. Leczenie można rozpocząć w każdym wieku. W zależności od przyczyny wystąpienia wady zgryzu, być może konieczna będzie konsultacja z innymi specjalistami (fizjoterapeutą, laryngologiem, logopedą). Jeśli wada zgryzu współwystępuje z wadą wymowy niezbędna jest terapia logopedyczna.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W nowym M jak Mama o tym, czy w ciąży można zaszczepić się przeciwko grypie oraz jakie pozycje porodowe przyspieszają przejście dziecka przez kanał rodny. Przeczytaj również o tym, co przysługuje studiującej mamie i kiedy dziecko jest gotowe do siadania

Kup dostęp od 2,50 zł
mjm 11/19
KOMENTARZE