Zespół HELLP w ciąży: objawy, leczenie, zagrożenia w ciąży.

2014-11-21 12:51 Marta Nowik
Zespół HELLP a stan przedrzucawkowy: ciąża zagrożona
Autor: _photos.com|photos.com Zespół HELLP a stan przedrzucawkowy: ciąża zagrożona

Zespół HELLP to rzadkie schorzenie ciążowe, związane ze stanem przedrzucawkowym oraz rzucawką i rzeczywiście może być ich powikłaniem. Ale zespół HELLP to również odrębna jednostka chorobowa, która wyprzedza stan przedrzucawkowy i stanowi zagrożenie ciąży. Zespół HELLP doczekał się swojego „opracowania” stosunkowo niedawno, bo w 1982 roku. Zespół HELLP to poważne zagrożenie dla zdrowia i życia kobiety oraz jej dziecka. Co warto o nim wiedzieć?

Zespół HELLP to rzadkie schorzenie ciążowe. Wyjaśniamy, jakie objawy świadczą o zespole HELLP i dlaczego jest zagrożeniem ciąży.  Zespół HELLP jest bardzo niebezpieczny i to nie tylko ze względu na możliwość pojawienia się stanu przedrzucawkowego i rzucawki. Do powikłań zespołu HELLP w ciąży zalicza się oddzielenie łożyska, ostrą niewydolność nerek i obrzęki płuc. Zespół HELLP niesie ze sobą duże ryzyko śmierci kobiety i jeszcze większe (bo ok. 60 procent) dziecka w okresie okołoporodowym.

Kobiety, które przebyły zespół HELLP, są bardziej narażone w kolejnej ciąży na rozwój stanu przedrzucawkowego, hipotrofię wewnątrzmaciczną oraz przedwczesny poród. Szczególnie zagrożone stanem przedrzucawkowym są kobiety, u których zespoł HELLP był poprzedzony nadciśnieniem, natomiast ryzyko nawrótu zespołu HELLP jest u nich bardzo małe.

Zespół HELLP: grupy ryzyka

Zespół HELLP dotyczy mniej niż 1 procenta kobiet w ciąży - najczęściej dotyka on pacjentki w ciążach powikłanych ciężką gestozą (występuje u około 10 procent kobiet), zaś nawet około 40 procent kobiet ze stanem przedrzucawkowym ma łagodne odstępstwa od normy w zakresie poziomu enzymów wątrobowych, lecz nie ma u nich pełnego obrazu HELLP.

Zespół HELLP może (ale nie musi) być pierwszym klinicznym objawem stanu przedrzucawkowego. U pacjentek z zespołem HELLP często diagnozuje się także zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego lub ostrą niewydolność nerek. Na zespół HELLP mogą cierpieć również kobiety z wcześniej rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym ciężarnych. Zespół HELLP częściej dotyka wieloródki. Zwykle występuje w trzecim trymestrze ciąży, ale może także rozwinąć się we wczesnym stadium ciąży albo dopiero w okresie poporodowym.

Zobacz: 

Próby wątrobowe w ciąży - jak odczytać wyniki?

Dobrze wiedzieć

Termin HELLP to z angielskiego „HELLP syndrome”. Najczęstsze objawy zespołu HELLP to:

  • niedokrwistość hemolityczna (Hemolytic anemia);
  • podwyższone poziomy enzymów wątrobowych (Elevated Liver enzymes);
  • mała liczba płytek - małopłytkowość (Low Platelet count).

Nazwa zespołu HELLP powstała z pierwszych liter angielskich nazw objawów, ale też oznacza po angielsku „wołanie o pomoc”, co trafnie oddaje wagę schorzenia.

Zespół HELLP w ciąży: ciąża zagrożona

Mniej niż 1 procent kobiet w ciąży doświadcza objawów zespołu HELLP. Najczęściej dotyka on pacjentki w ciążach powikłanych ciężką gestozą (występuje u około 10 procent kobiet), zaś nawet około 40 procent kobiet ze stanem przedrzucawkowym ma łagodne odstępstwa od normy w zakresie poziomu enzymów wątrobowych, lecz nie ma u nich pełnego obrazu HELLP. Co istotne, zespół HELLP może być pierwszym klinicznym objawem stanu przedrzucawkowego. U pacjentek z zespołem HELLP często diagnozuje się także zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego lub ostrą niewydolność nerek. Na zespół HELLP mogą cierpieć również kobiety z wcześniej rozpoznanym nadciśnieniem tętniczym ciężarnych. Zespół HELLP częściej dotyka wieloródki. W ciąży zwykle występuje w 3 trymestrze, ale może także rozwinąć się we wczesnym stadium ciąży albo dopiero w okresie poporodowym.

Zespół HELLP w ciąży: objawy

Schorzenia jakim jest zespół HELLP nie sposób przegapić. Typowe objawy zespołu HELLP to:

  • ból w nadbrzuszu lub w prawym podżebrzu;
  • bolesność przy ucisku w prawym podżebrzu;
  • przejmujący ból głowy;
  • silne zmęczenie;
  • krwawienie;
  • nudności i wymioty;
  • zaburzenia widzenia.

Badania lekarskie kwi, moczu oraz ciśnienia krwi wykazują zaś:

  • nadciśnienie czasem powiązane z białkomoczem;
  • niewielka hemoliza w rozmazie krwi obwodowej (czasem też niedokrwistość). Stopień hemolizy jest określony przez stężenie wolnej bilirubiny;
  • obniżająca się liczba płytek krwi;
  • podwyższone stężenie aminotransferaz - wyraźnie ponad górne granice normy;
  • stłuszczenie wątroby.

Zespół HELLP w ciąży: diagnoza

Lekarz zaleca ciężarnej szereg badań. Aby mieć pewność, że ma do czynienia z zespołem HELLP, może wykonać kobiecie USG, które wykluczy inne przyczyny ostrego bólu w nadbrzuszu. Obraz wątroby pomaga również rozróżnić, czy pacjentka ma stan przedrzucawkowy z zajęciem wątroby zaś bez zepołu HELLP. Biopsja wątroby nie jest potrzebna.

Zespół HELLP w ciąży: leczenie

Rokowania u kobiet w ciąży z zespołem HELLP są bardzo niekorzystne. Dlatego zaleca się w zdecydowanej większości przypadków jak najszybsze zakończenie ciąży. Szczególnym wskazaniem do natychmiastowej interwencji lekarskiej jest silny ból przy ucisku prawego podżebrza świadczący o rozciągnięciu torebki wątroby.

Sytuacja jest w miarę prosta, gdy zespół HELLP objawia się w zaawansowanej ciąży, już po 34 tygodniu, kiedy płuca dziecka są lepiej rozwinięte. Wtedy łatwiej jest lekarzom wydać zalecenie wywołania porodu. Przed 34 tygodniem ciąży kobieta z zespołem HELLP musi przebywać w szpitalu i dużo odpoczywać. W trakcie leczenia zespołu HELLP w ciąży kobieta otrzymuje też sterydy, które przyspieszą rozwój płuc dziecka, leki zmniejszające ryzyko napadów padaczkowych oraz leki obniżajace ciśnienie krwi, a w razie konieczności przeprowadza się u niej transfuzję krwi.
Kryzysowy dla kobiety z zespołem HELLP w ciąży jest okres okołoporodowy. Może występić nadciśnienie, białkomocz oraz obniżenie liczby płytek, które należy leczyć. Nierzadko rodząca otrzymuje płytki krwi, a nawet osocze. Przez pewien czas po porodzie kobieta musi przyjmować leki obniżające ciśnienie. Natomiast po porodzie stężenie enzymów wątrobowych samo wraca do normy (nie ma niewydolności wątroby), a następnie reguluje się liczba trombocytów.

Czy artykuł był przydatny?
Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań.

NOWY NUMER

W numerze 2/2020 "Zdrowia": co pomoże na ból głowy, sztuczne hormony wokół nas, dźwięczny głos na lata, stopy bez odcisków, eko zwierzak w domu, chudnij z wyobraźnią, hity zdrowej kuchni. Miesięcznik "Zdrowie" to pakiet rzetelnej wiedzy i sprawdzonych rad!

Dowiedz się więcej
Miesięcznik Zdrowie 2/2020
KOMENTARZE