Mononukleoza: objawy i leczenie mononukleozy u dzieci

Mononukleoza
fot.: Thinkstock
Mononukleoza u dzieci objawia się m. in. szarym nalotem na migdałkach.

Mononukleoza u dzieci to choroba wirusowa, którą często zarażają się dzieci w wieku przedszkolnym. Początkowe objawy mononukleozy łatwo pomylić z przeziębieniem lub anginą. Co to jest mononukleoza i jak wygląda jej leczenie? Jak rozpoznać, że dziecko może mieć mononukleozę? Jakie są przyczyny mononukleozy? Zobacz, jakie objawy ma mononukleoza zakaźna u dzieci!

Co to jest mononukleoza?

Mononukleoza u dzieci jest chorobą zakaźną, której obawiają się rodzice przedszkolaków. Mononukleoza często nie daje żadnych objawów - zaledwie u 20 procent chorych obserwuje się wyraźne symptomy. Mononukleoza przenosi się najczęściej poprzez kontakt ze śliną chorego, stąd najwięcej zachorowań odnotowuje się wśród dzieci i młodzieży. 

To najczęściej kilkulatki na nią zapadają, przynosząc od kolegi lub koleżanki z przedszkola. W jaki sposób odróżnić objawy mononukleozy od przeziębienia, do którego ma podobny przebieg, jak ją leczyć i jak dochodzi do zarażenia się chorobą?

Przyczyny mononukleozy

Mononukleoza u dziecijest chorobą wywoływaną przez wirus Epsteina-Barra. Do zakażenia dochodzi przez kontakt ze śliną zarażonego: w przypadku dorosłych są to najczęściej pocałunki, u dzieci wystarczy włożenie do buzi zabawki, którą wcześniej bawiło się chore dziecko.

To właśnie dlatego na zachorowanie na mononukleozę najbardziej narażone są niezachowujące dystansu dzieci w żłobkach, przedszkolach i na placach zabaw. Najmłodsi zarażają się również, dzieląc się jedzeniem czy pijąc ze wspólnego kubka. Wirus najpierw pojawia się w śliniankach i tam się mnoży. Jednak pierwsze objawy mononukleozy pojawiają się dopiero po 30-50 dniach od zarażenia.

Choroby, które dziecko może przynieść z przedszkola

Objawy mononukleozy u dzieci

W przypadku mononukleozy diagnoza wcale nie jest prosta, bo objawy bywają bardzo mylące. Gorączka, katar, bóle gardła, powiększone migdałki czy bóle pleców - wszystkie te dolegliwości łatwo przypisać przeziębieniu lub anginie. Później, po kilku dniach, pojawiają się objawy bardziej charakterystyczne dla mononukleozy u dzieci. Są to:

  • wysoka gorączka: dochodzi do 40 stopni Celsjusza i może się utrzymywać nawet 2 tygodnie
  • silny ból gardła z szarym nalotem na migdałkach i mdłym zapachem z ust
  • powiększone węzły chłonne na szyi, pod pachami, pod żuchwą i w pachwinach - wyróżniają się wrażliwością na dotyk, są twarde, mają wielkość fasoli lub orzecha włoskiego
  • bóle brzucha spowodowane powiększającą się śledzioną - obserwuje się ten objaw u połowy chorych
  • bardzo silny katar
  • możliwe jest również pojawienie się opuchlizny powiek, łuków brwiowych, nasady nosa oraz objawy żółtaczki
  • w przypadku mononukleozy u dzieci nie powinno podawać się antybiotyku, jeśli jednak została ona wcześniej niewłaściwie zdiagnozowana, może pojawić się wysypka po jego przyjęciu

Warto dodać, że częstotliwość występowania mononukleozy u dzieci nie jest do końca znana, ponieważ nierzadko przebiega ona w bardzo łagodny sposób i rodzice nawet nie dowiadują się, że ich pociecha miała mononukleozę, a nie przeziębienie. Osoba, która przeszła mononukleozę zyskuje już stałą odporność na wirus Epsteina-Barra, jednak do końca życia pozostanie jego nosicielem.

Przeczytaj również o bakteryjnych chorobach zakaźnych u dzieci>>

Nie przegap

Diagnostyka mononukleozy

Jak więc zdiagnozować mononukleozę u dzieci? Badania, które ułatwiają rozponanie mononukleozy to badania krwi lub wykonanie testu szkiełkowego.

Gdy lekarz ma wątpliwości, może zlecić badania krwi u dziecka, bo wirus EBV atakuje także krwinki białe (a ściślej – limfocyty B) i zmienia je w charakterystyczny sposób. Najprostsze z badań to tzw. testy szkiełkowe. Wykonuje się je mieszając kroplę krwi i specjalny odczynnik. Wynik jest otrzymywany w ciągu kilku minut. Testy te są dosyć dokładne, choć zdarzają się wyniki wprowadzające w błąd – dodatnie przy braku choroby czy ujemne w przypadku jej obecności.

Jeśli dziecko jest poważnie chore i lekarz podejrzewa u niego mononukleozę, to mimo ujemnego testu szkiełkowego można potwierdzić rozpoznanie przez wykonanie profilu serologicznego. To drogie badanie, ale dokładne – wykrywa przeciwciała skierowane przeciwko konkretnym cząsteczkom wirusa EBV (czyli jego antygenom).

Leczenie mononukleozy

Jak wygląda leczenie mononukleozy u dzieci? Choroba wywoływana jest przez wirus Epsteina-Barra, na który nie działają preparaty przeciwwirusowe. Nie powstały też żadne specjalne leki, które walczyłyby konkretnie z mononukleozą. Nie oznacza to jednak, że nie można łagodzić jej przebiegu i wdrożyć odpowiedniego leczenia.

Przede wszystkim, stosuje się leki przeciwbólowe i obniżające gorączkę. Chore dzieci muszą również prowadzić oszczędny tryb życia: jak najmniej biegać, skakać, jak najwięcej odpoczywać w łóżku. Wskazana jest również lekkostrawna dieta, która oszczędzi wątrobę i nie podrażni jeszcze bardziej chorego gardła. Świetnie sprawdzą się w tym przypadku przecierane zupy.

Czy można zapobiegać mononukleozie u dzieci?

Zarażeniu się mononukleozą u dzieci trudno zapobiegać. Najskuteczniejsze jest przestrzeganie zasad higieny, co nie zawsze się udaje w przypadku najmłodszych. Warto jednak powtarzać dziecku, by nie piło w przedszkolu z jednej butelki z kolegami, by nie używało cudzych sztućców i nie brało zabawek do buzi. Takie same reguły powinny obowiązywać w rodzinnym domu.

Mononukleoza a powikłania u dzieci

Mononukleoza rzadko daje powikłania, ale jeśli się pojawią, to są poważne. Najgroźniejsze jest pęknięcie śledziony. Towarzyszy temu silny ból zlokalizowany w lewej górnej części brzucha oraz objawy typowe dla wstrząsu – osłabienie, omdlenie, bladość, szybkie tętno, poty. Konieczna jest natychmiastowa interwencja chirurga i usunięcie pękniętego narządu.

W następstwie mononukleozy może pojawić się upośledzenie drożności dróg oddechowych, zapalenie mięśnia sercowego i tkanek otaczających serce oraz zajęcie szpiku kostnego bądź ośrodkowego układu nerwowego (mózgu i rdzenia kręgowego). A jeśli wirus zaatakuje wątrobę – zwykle dochodzi do żółtaczki, która także wymaga leczenia szpitalnego.

Zapoznaj się również z naszym poradnikiem o najczęstszych chorobach wieku dziecięcego

Zobacz film: Gorączka u małego  dziecka

źródło: www.dlarodzinki.pl Aktualizacja: 2017-03-23 Publikacja: 2015-10-26
Ocena: 5
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.