Nadczynność i niedoczynność tarczycy: objawy, przyczyny i leczenie

niedoczynność tarczycy
fot.: Thinkstock
Nadczynność i niedoczynność tarczycy mają inne przyczyny i w inny sposób się objawiają.

Nadczynność i niedoczynność tarczycy - o tych chorobach mówi się często, jednak często je również, ze względu na podobieństwo nazw, mylimy. Przeczytaj więc, czym charakteryzują się nadczynność i niedoczynność tarczycy, dowiedz się, jakie są różnice między tymi chorobami i jakie każda z nich ma przyczyny i objawy oraz jak wygląda kwestia ich leczenia.

Tarczyca pełni ważną funkcję w naszym organizmie, a jej nieprawidłowe działanie - nadczynność lub niedoczynność, może mieć bardzo duży wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu. Gruczoł ten jest umiejscowiony poniżej krtani i wytwarza trzy hormony: trójjodotyroninę, tyroksynę i kalcytoninę. Wpływają one na przemianę materii człowieka oraz są odpowiedzialne za produkowaną przez nas energię cieplną,  a także - pracę serca. Tarczyca jest szczególnie ważna w przypadku kobiet - reguluje funkcjonowanie układu rozrodczego, a w czasie ciąży niedobór produkowanych przez nią hormonów może negatywnie wpłynąć na rozwój płoduNadczynność i niedoczynność tarczycy to choroby związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem tego gruczołu.

Nadczynność i niedoczynność tarczycy charakteryzują się innymi objawami, mają również inne przyczyny. Choroby tarczycy występują częściej u kobiet niż u mężczyzn. Na szczęście właściwe zdiagnozowanie niedoczynności i nadczynności tarczycy pozwala zastosować odpowiednie leczenie i poradzić sobie z chorobami.

>> Badania tarczycy - jakie zrobić przed ciążą?

Przyczyny niedoczynności tarczycy

Niedoczynność tarczycy powoduje niedobór dwóch hormonów produkowanych przez gruczoł: trójjodotyroniny i tyroksyny. Jak podają dane Instytutu Żywności i Żywienia w Polsce, z chorobą boryka się 5 procent Polaków do 60. roku życia, później poziom ten wzrasta do 15 procent. Niedoczynność tarczycy jest najczęściej spowodowana przez chorobę Hashimoto, która jest przewlekłym autoimmunologicznym zapaleniem tarczycy. Schorzenie polega na wytwarzaniu przez organizm przeciwciał, niszczących komórki własne tarczycy. Niedoczynność tarczycy powodują również:

  • wrodzona niedoczynność tarczycy - zachodzi, gdy w organizmie obserwuje się niedobór hormonów tarczycy, który nie jest w stanie pokryć zapotrzebowania organizmu na nie. Z wrodzoną niedoczynnością tarczycy rodzi się 1 na 4000 dzieci;
  • niedoczynność tarczycy spowodowana leczeniem - operacyjnym, jodem radioaktywnym, napromieniowaniem;
  • przedawkowanie leków przeciwtarczycowych;
  • niewystarczająca ilość jodu w otoczeniu, w którym na co dzień przebywa chora osoba;
  • czynniki genetyczne - chorobę często dziedziczy się po rodzicach, jednak nie jest powiedziane, że np. córka matki z niedoczynnością tarczycy również musi na nią zachorować.

>> Tarczyca w ciąży - nieprawidłowe funkcjonowanie gruczołu zagrożeniem dla mamy i dziecka

Dobrze wiedzieć

Niedoczynność tarczycy: objawy

Kolejną z różnic między nadczynnością i niedoczynnością tarczycy są objawy każdej z tych chorób. Niedoczynność tarczycy charakteryzuje:

  • przyrost masy ciała;
  • ciągłe uczucie zmęczenia;
  • widoczny ubytek sił, brak chęci do wysiłku;
  • ciągle towarzyszące uczucie chłodu;
  • rogowacenie skóry, jej suchość i bladość.

Niedoczynność tarczycy: diagnoza i leczenie

Jeśli zaobserwujesz u siebie któryś z objawów niedoczynności tarczycy, warto udać się do internisty, który zaleci wykonanie zbadania poziomu hormonu TSH - polega ono po prostu na pobraniu krwi. Jeśli wyniki będą wskazywać na niedoczynność tarczycy, otrzymamy skierowanie do endokrynologa, który wykona kolejne badania, również USG tarczycy i zaproponuje odpowiednie postępowanie. Leczenie niedoczynności tarczycy polega przede wszystkim na uzupełnieniu niedoborów hormonów tego gruczołu w organizmie, dobranych odpowiednio do konkretnej osoby. Chory cały czas pozostaje pod opieką endokrynologa.

>> Choroby tarczycy a ciąża - co trzeba wiedzieć?

Niedoczynność tarczycy a ciąża

Jak wspomniano, nadczynność i niedoczynność tarczycy w ciąży mogą powodować wiele komplikacji. Jeśli chodzi o niedoczynność tarczycy, zwiększa ona liczbę poronień, krwawienia poporodowego, ryzyko odklejenia się łożyska i pojawienia się nadciśnienia tętniczego. Ta choroba tarczycy wpływa również na płód i może spowodować u niego spowolniony rozwój intelektualny. Warto więc udać się do endokrynologa jeszcze przed ciążą, jeśli zauważa się u siebie objawy tej choroby. Jeśli niedoczynność tarczycy zostaje stwierdzona dopiero podczas ciąży, endokrynolog zaleca najczęściej odpowiednią dawkę lewotyroksyny, która zmienia się przez cały okres ciąży. Leczenie kobiet dopiero planujących dziecko również polega najczęściej na podawaniu odpowiedniej ilości lewotyroksyny. Postępowanie jest dobierane indywidualnie, na całym świecie nie ma z góry przyjętego postępowania w przypadku leczenia niedoczynności tarczycy w ciąży.

Przyczyny nadczynności tarczycy

Z nadczynnością tarczycy mamy do czynienia, gdy przez gruczoł produkowana jest zbyt duża ilość hormonów - znacznie większa niż wymagają tego potrzeby organizmu. Schorzenie powodują najczęściej guzki tarczycy oraz choroba autoimmunologiczna Grevesa i Basedowa, która polega na tym, że produkcja hormonów jest pobudzana w tarczycy przez jej przeciwciała. Wśród innych przyczyn nadczynności tarczycy wymienić należy:

  • zbyt częste przyjmowanie leków zawierających jod;
  • nowotwór złośliwy tarczycy;
  • choroba przysadki mózgowej;
  • nadczynność tarczycy może być również spowodowana ciążą.
Dobrze wiedzieć

Nadczynnośc tarczycy: objawy

  • spadek wagi;
  • nieregularne miesiączki;
  • częste uczucie duszności;
  • częste rozdrażnienie i denerwowanie się;
  • pojawiające się drżenie rąk;
  • swędzące plamy pojawiające się w okolicy stóp i pod udami;
  • poczucie osłabienia mięśni;
  • biegunki.

>> TSH w ciąży - ile powinno wynosić i kiedy powinnaś je zbadać?

Nadczynność tarczycy: diagnoza i leczenie

Nadczynność tarczycy diagnozuje się, wykonując badanie krwi w kierunku poziomu hormonów TSH (to hormon przysadki mózgowej, nieodłącznie połączony z funkcjonowaniem tarczycy), T3 i T4. Jeśli wyniki będą wskazywały na nadczynność tarczycy, lekarz wykona kolejne badania, m. in. USG tarczycy. Osoby, u których stwierdzono nadczynność tarczycy, przyjmują leki hamujące lub ograniczające wydzielane przez nią hormony. W niektórych przypadkach stosuje się również zabieg chirurgiczny usunięcia tarczycy.

Nadczynność tarczycy a ciąża

Nadczynność i niedoczynność tarczycy powodują komplikacje w czasie ciąży. Nieleczona nadczynność tarczycy w tym okresie może powodować u matki stan przedrzucawkowy i nadciśnienie tętnicze, a u rozwijającego się płodu wstrzymać rozwój wewnątrzmaciczny. U kobiet w ciąży można wyróżnić dwa rodzaje nadczynności tarczycy: tę "tradycyjną", wywołaną przez choroby tarczycy i tyreotoksykozę ciężarnych, czyli chorobę właściwą tylko przyszłym mamom, którą powoduje hormon HCG, wydzielany przez łożysko. Ten drugi rodzaj schorzenia ustępuje samoistnie jeszcze w czasie ciąży - występuje najczęściej tylko w jej 1 trymestrze i zazwyczaj nie wymaga leczenia. W przypadku nadczynności tarczycy spowodowanej chorobami gruczołu u kobiet w ciąży stosuje się leczenie farmakologiczne za pomocą tyreostatyków. Najczęściej podawana jest dawka minimalna, by nie zaszkodzić kobiecie i dziecku. Jeśli zapada decyzja o leczeniu chirurgicznym, jest ono przeprowadzane tylko do 4 miesiąca ciąży.

Polecamy wideo: Niedoczynność tarczycy w ciąży: objawy, leczenie

Aktualizacja: 2016-08-19 Publikacja: 2015-11-30
Ocena: 0
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.