Newsletter

Oksytocyna: wszystko co powinnaś wiedzieć o tym hormonie

autor: Eliza Dolecka konsultacja: dr Marzena Dębska, specjalista położnik ginekolog, Klinika Położnictwa i Ginekologii CMKP, Szpital Bielański w Warszawie źródło: miesięcznik "M jak mama"
Oksytocyna: wszystko co powinnaś wiedzieć o tym hormonie
fot.: photos.com
Oksytocyna: wszystko co powinnaś wiedzieć o tym hormonie

Oksytocyna, produkowana przez część mózgu nazywaną podwzgórzem, zostaje uwolniona do krwi przez przysadkę mózgową w odpowiedzi na sygnały płynące z pochwy, macicy lub piersi. Oksytocyna, kojarzona głównie z porodem, wpływa na związek emocjonalny między dzieckiem a mamą, a także na siłę więzi między jego rodzicami. Oksytocyna wyzwala potrzebę bliskości i silne przywiązanie - pewnie dlatego jest nazywana hormonem miłości.

Oksytocyna to hormon, bez którego nie byłabyś w ciąży, nie urodziłabyś i nie pokochała swojego dziecka.

Oksytocyna: od zapłodnienia do połogu

Oksytocyna z pewnością poaga podczas zapłodnienia. W czasie aktu płciowego błona mięśniowa macicy kurczy się pod wpływem tego hormonu i przyspiesza transport plemników aż do części jajowodu zwanej bańką, gdzie następuje zapłodnienie.
W pierwszych miesiącach produkcja oksytocyny rośnie, ale jest magazynowana w przysadce. Nie dochodzi do jej samoistnych wyrzutów do krwi, bo chwilowo nie jest ci ona potrzebna. Stężenie oksytocyny będzie rosło wraz z rozwojem ciąży, aż do kulminacji podczas porodu.
Niektóre kobiety właśnie dzięki niej w ciąży po raz pierwszy odczuwają orgazm. Zwykle dzieje się tak ok. 4.–5. miesiąca.
Instynkt wicia gniazda to zjawisko dość powszechne i prawdopodobnie także w znacznym stopniu wywołane przez oksytocynę. Podczas eksperymentów na zwierzętach dowiedziono, że pozwala ona nawet sztucznie pobudzić instynkt macierzyński. Samice pod wpływem hormonu budowały gniazda i legowiska. Podobnie zachowywały się samce, zatem nie szczędź mężowi czułości, gdy pragniesz, aby ci pomagał w przygotowaniach.

Oksytocyna w czasie porodu

Kiedy dochodzi do rozciągnięcia szyjki macicy w czasie akcji porodowej, wydzielają się duże ilości tego hormonu. To z kolei, działając na błonę mięśniową macicy, wywołuje jej skurcze i postęp akcji porodowej. Zarazem jednak rośnie zawartość oksytocynazy, enzymu rozkładającego oksytocynę. Porcje oksytocyny wydzielone do krwi wywołują skurcz macicy, ale są szybko rozkładane przez oksytocynazę. Wydzielanie kolejnych porcji hormonu następuje regularnie, dlatego właśnie charakterystyczne regularne skurcze są zapowiedzią rozpoczynającej się akcji porodowej. A co, kiedy poród nie postępuje właściwie, lub nie chce zacząć się wcale, mimo zachęty w postaci seksu? Oksytocyna, tym razem syntetyczna, znowu może przyjść z pomocą, gdyż prawdopodobnie niedobór tego hormonu jest przyczyną problemów.
Poród indukowany oksytocyną (hormon podaje się dożylnie) jest zazwyczaj szybszy, gdyż wywołuje ona silniejsze skurcze macicy tym samym postęp akcji porodowej. Część kobiet twierdzi, że poród indukowany jest bardziej bolesny. Inne nie widzą różnicy między porodem indukowanym a fizjologicznym, poza korzyściami związanymi ze skróceniem czasu. Trzeba pamiętać, że odczuwanie bólu to sprawa indywidualna i trudna do zmierzenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że oksytocyna pozwala szybciej powitać na świecie dziecko. Jest także pomocna, gdy przyczyną nadmiernego krwawienia podczas porodu jest brak zwijania się macicy. Podana w postaci kroplówki zmniejsza ryzyko groźnego krwotoku i powikłań. Według części europejskich neonatologów i neurologów dziecięcych, oksytocyna jest potrzebna nie tylko mamie, lecz także dziecku. Nie tylko dlatego, że skracając poród, ogranicza wysiłek dziecka. Prawdopodobnie hormon ten częściowo „usypia” neurony dziecka, a tym samym chroni je przed ewentualnymi skutkami chwilowego niedotlenienia. Dlatego prawidłowo przebiegający poród nie jest niebezpieczny dla zdrowia dziecka.

Oksytocyna a karmienie piersią i obkurczanie się macicy

Oksytocyna sprawia, że przystawiając dziecko do piersi, odczuwasz przyjemność wręcz fizyczną. Jeśli hormonu jest za mało, możesz mieć większe problemy z akceptacją nowej sytuacji i zwykłe fizyczne dolegliwości, np. nieprzyjemny ból piersi. Oksytocyna we właściwym stężeniu powoduje bowiem przesuwanie się mleka przez kanaliki mleczne do ujścia gruczołu. Pomaga w tzw. wyrzucie mleka (dzięki oddziaływaniu na układ nabłonkowo-mięśniowy powoduje kurczenie się kanalików i zarazem przesuwanie pokarmu), niezbędnym, by dziecko jadło spokojnie, miarowo i do syta. Gdy oksytocyny jest za mało, pokarm zostaje „zahamowany” w piersiach. Jeśli dojdzie do zatkania kanalików mlecznych, może nawet rozwinąć się stan zapalny, wymagający długotrwałego leczenia antybiotykiem. By temu zapobiegać, zmuś przysadkę mózgową do pracy i zwiększenia produkcji tego hormonu. Nie rezygnuj z karmienia, przystawiaj malca jak najczęściej, poproś o pomoc położną.
Czasem żadna zachęta nie wystarcza, by piersi zapewniły dziecku pokarm, gdyż zaburzona jest produkcja oksytocyny w przysadce mózgowej. Takie sytuacje najlepiej wyjaśniać z ginekologiem endokrynologiem. Bywa, że podaje się wówczas oksytocynę dożylnie.
Kiedy karmisz piersią, zwłaszcza w pierwszych dniach po porodzie, zapewne będziesz odczuwać nieprzyjemne skurcze macicy. I tu winna jest oksytocyna, która podczas karmienia jest wyjątkowo aktywna, ale to akurat bardzo pożądany, pozytywny objaw. Obkurczanie się macicy to bowiem niezbędny warunek powrotu do formy, a przede wszystkim pozbycia się poporodowych odchodów.

Oksytocyna wpływa na uczucia

W połączeniu z innymi kobiecymi hormonami oksytocyna wyzwala potrzebę bliskości i silne przywiązanie. Wprawdzie mężczyzna także pod jej wpływem odczuwa przypływ ciepłych emocji wobec partnerki, jednak mieszanka testosteron + oksytocyna wywołuje również pewne skutki uboczne. Poza spełnieniem pojawia się choćby trudna do opanowania potrzeba... snu. Właśnie dlatego tak wielu panów ma mniejszą ochotę na pieszczenie partnerki po miłosnym akcie. Ci, którzy jednak to robią, walczą z naturą. I warto to docenić.  Za sprawą oksytocyny można skomplikować sobie życie. Kiedy bowiem ludzie mówią: „To nic poważnego, to tylko seks”, niekoniecznie wiedzą, co mówią. Ten hormon może sprawić, że po takiej przygodzie bardzo trudno się rozstać. Nie do końca wiadomo, dlaczego ilość jego  wydzielanego w wyniku podobnej stymulacji jest różna. A im więcej oksytocyny, tym większe ryzyko silnego przywiązania. I zasadniczo to dobrze, jednak tylko wtedy, gdy proces taki zachodzi u obojga partnerów... Zatem to nie przypadek, że przelotny związek może doprowadzić do przywiązania na lata. Oraz to, że fizyczna bliskość pomaga w świadomym podjęciu decyzji o macierzyństwie. A także nieświadomym: jeśli nagle zapominasz o antykoncepcji, być może zadziałała oksytocyna, a dokładniej sterowany przez nią mózg. On już wybrał ojca dla twojego dziecka. Oczywiście, to tylko teoria. Wprawdzie potwierdzona wieloma badaniami naukowymi i społecznymi obserwacjami, jednak nawet naukowcy chcą wierzyć, że w miłości jest jeszcze jakaś magia, a nie tylko chemiczne procesy.

forum.mjakmama24.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama24.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody MURATOR S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody MURATOR S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.