Rotawirusy. Objawy u niemowląt: gorączka, wymioty, biegunka

Jak wygrać z rotawirusem?
fot.: Jupiterimages

Rotawirusy atakują głównie zimą i wiosną. W organizmie dziecka rotawirusy potrafią dokonać prawdziwych spustoszeń: biegunka wywołana przez rotawirusy potrafi bardzo szybko doprowadzić do odwodnienia dziecka. Jak uchronić dziecko przed rotawirusami i jak postępować, gdy dojdzie do zakażenia? Dowiedz się, jakie są objawy zakażenia rotawirusowego, jak postępować z dzieckiem, u którego wykryto rotawirusy.

Rotawirusy oglądane pod mikroskopem mają kształt koła. Stąd zresztą wzięła się nazwa "rotawirus" – słowo „rota” po łacinie oznacza bowiem „koło”.
I rzeczywiście, jak dobrze wiedzą rodzice dzieci, które walczyły z rotawirusem, powoduje niezły kołowrót – gdy malec zachoruje, cały domowy świat zaczyna kręcić się dookoła wypróżnień i wymiotów. Biegunka rotawirusowa jest często przyczyną hospitalizacji dziecka.

Rotawirusy: małe, podstępne i uparte

W Polsce co roku rotawirusem zaraża się ponad 200 tysięcy dzieci poniżej piątego roku życia (blisko 7 tysięcy trafia z tego powodu do szpitali). Wirus ten jest bowiem bardzo zaraźliwy. Rotawirusy przenoszą się na dwa sposoby: drogą kropelkową i przez układ pokarmowy. Można się nim zarazić poprzez bezpośredni kontakt z osobą zakażoną (albo taką, która niedawno chorowała), jak też dotykając „skażonych” wirusem przedmiotów.

Na zakażenie rotawirusowe szczególnie narażone są dzieci przebywające na co dzień w dużej grupie rówieśników – w żłobku, przedszkolu czy szkole. Rotawirus jest bowiem wydalany wraz z kałem jeszcze przez siedem do dziewięciu dni po ustąpieniu objawów choroby. Wystarczy więc, by maluch, który niedawno przechodził biegunkę rotawirusową, nie umył rączek po wyjściu z toalety, żeby podczas zabawy zaraziły się inne dzieci. Niemowlęta najczęściej łapią wirusa od starszego rodzeństwa bądź domowników niedostatecznie dbających o higienę.

Warto wiedzieć, że na zakażenia rotawirusowe cierpią również zwierzęta domowe, np. psy. Dlatego dziecko, które już chodzi, może zarazić się tym wirusem również na spacerze, dotykając przedmiotów, patyczków, kamieni, do których podchodził wcześniej chory zwierzak.

Rotawirus najczęściej i najciężej przechodzą dzieci w wieku od 6 miesięcy do 3 lat.

Rotawirusy atakują: biegunka i wymioty

Symptomy zakażenia rotawirusowego trudno jest przeoczyć. Pierwszym zwiastunem choroby zwykle jest podwyższona temperatura u dziecka (ok. 38ºC). Potem – najczęściej jeden do trzech dni później – zaczynają się gwałtowne wymioty, po których pojawia się biegunka. Stolce są tryskające, wodniste i zielonożółte, zazwyczaj nie zawierają śluzu ani krwi. Malec może oddawać ich nawet kilkanaście w ciągu doby. Dziecko jest osłabione, senne, apatyczne.

Nie przegap

Rotawirusy: odwodnienie może zagrozić życiu dziecka

Biegunka i wymioty aż w 80 proc. przypadków (dane za serwisem rotawirus.pl) prowadzą do odwodnienia. Charakterystyczne objawy odwodnienia to m.in. suche, spierzchnięte usta, zapadnięte gałki oczne i ciemiączko, płacz bez łez, skąpomocz.

Odwodnienie jest stanem zagrażającym życiu (dziecko traci bowiem nie tylko wodę, ale również elektrolity i pierwiastki niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu), a u niemowląt dochodzi do  niego bardzo szybko. Dlatego każdy maluch w pierwszym roku życia, który ma biegunkę, bezwzględnie musi jak najszybciej znaleźć się pod opieką pediatry.

Rotawirusy

Rotawirusy są jednymi z kilku wirusów, które mogą u dziecka wywołać infekcję (tzw. grypa żołądkowa). Objawy zakażenia wirusem rota to gorączka, złe samopoczucie, wymioty i biegunka. Objawy te pojawiają się w określonej kolejności, co ułatwia postawienie trafnej diagnozy. Infekcji wywołanej przez rotawirusy nie należy leczyć lekami. Najważniejsze jest dbanie o prawidłowe nawodnienie organizmu dziecka. Zapytaliśmy eksperta ile i płynów należy podawać dziecku w czasie infekcji rotawirusowej, co należy dawać dziecku do picia w takim przypadku i w jakim przypadku należy zgłosić się do lekarza.

Biegunka rotawirusowa: dziecko musi dużo pić

Jeśli karmisz piersią, przystawiaj malucha jak najczęściej. Jeśli malec dostaje butelkę, odstaw mieszankę na cztery godziny (po których możesz wrócić do normalnej diety), podając maluchowi w zamian picie. Powinien pić naprawdę dużo. Zaleca się 3/4 szklanki płynu na kilogram masy ciała, a więc niemowlę ważące 10 kg powinno więc wypić dziennie około dwóch litrów płynu.

Jeśli dziecko wymiotuje, podawaj mu picie często, ale w małych porcjach. Napoje – może to być herbatka dla niemowląt albo niegazowana woda mineralna – powinny być chłodne, gdyż ciepłe mogą nasilać wymioty.

Nie dawaj dziecku natomiast soczków owocowych, nawet jeśli do tej pory chętnie je piło – cukier nasila fermentację w jelitach i może zwiększać dolegliwości. Bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem nie stosuj też żadnych preparatów powstrzymujących biegunkę czy też zapobiegających utracie elektrolitów.

Rotawirusy wymagają pomocy lekarza

Tylko lekarz pediatra może właściwie zdiagnozować przyczynę biegunki i wymiotów, prawidłowo ocenić stan dziecka i zalecić dalsze postępowanie.

Maluchem można opiekować się w domu, lecz w niektórych przypadkach – gdy dziecko jest bardzo małe, a biegunka wyjątkowo uporczywa bądź pojawiły się objawy odwodnienia – lekarz może skierować was na kilka dni do szpitala. Tam malec dostanie kroplówki uzupełniające utracone płyny i elektrolity, zostanie mu również zrobione badanie kału, które potwierdzi bądź wykluczy zakażenie rotawirusowe. Pediatrze warto pokazać również starsze niemowlę z biegunką, zwłaszcza gdy boisz się, że sama nie będziesz w stanie mu pomóc.

A gdy świetnie dajesz sobie radę z opieką nad chorym niemowlęciem, pamiętaj, by do lekarza pójść natychmiast, gdy w stolcach dziecka zauważysz krew albo śluz, pojawią się objawy odwodnienia, malec jest ospały, silnie wymiotuje i nie chce pić bądź biegunce towarzyszy bardzo wysoka gorączka.

Wskazaniem do wizyty u pediatry jest również sytuacja, gdy po kilku dniach biegunka zamiast ustępować nasila się bądź jeśli jest to kolejna biegunka w ciągu krótkiego okresu.

Na szczęście, nie każde niemowlę zarażone rotawirusem musi trafić do szpitala. Choć na tego wirusa nie ma lekarstwa, choroba, po opanowaniu biegunki, ustępuje samoistnie po około dziewięciu dniach. Dlatego, jeśli malec nie jest odwodniony, z biegunką można samemu walczyć w domu.

Biegunka rotawirusowa wymaga szczególnej pielęgnacji pupy niemowlęcia

Podczas biegunki łatwo o odparzenia– stolec ma wtedy kwaśny odczyn, przez co szybko podrażnia skórę. Dlatego często sprawdzaj, czy w pieluszce nie pojawiła się kolejna kupa. Podczas przewijania niemowlaka pupę dokładnie umyj – najlepiej ciepłą, przegotowaną wodą lub wilgotnymi chusteczkami, zwracając uwagę, by resztki kału nie zostały w fałdach skóry. Potem dokładnie, ale delikatnie ją osusz i natłuść maścią bądź kremem zapobiegającym odparzeniom.

Jeśli mimo to odparzenie zmieni się w pieluszkowe zapalenie skóry (skóra robi się wtedy mocno zaczerwieniona, ma drobne wypryski), niezbędna będzie pomoc lekarza, który przepisze dziecku maść z antybiotykiem. Jest ona konieczna, by zapobiec zakażeniu – podrażniona skóra ma przecież cały czas kontakt z bakteriami znajdującymi się w moczu i kale.

Pamiętaj! W kale dziecka znajdują się rotawirusy, którymi mogą zarazić się inni domownicy. Dlatego natychmiast po przewinięciu dziecka starannie umyj ręce, a brudną pieluszkę owiń torebką foliową i od razu wyrzuć, najlepiej do zamykanego pojemnika znajdującego się poza domem.

Polecamy też

Konsultacje: dr Małgorzata Gołkowska, pediatra neonatolog, Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka w Warszawie źródło: miesięcznik "M jak mama" Aktualizacja: 2016-07-14 Publikacja: 2009-03-10
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.