Dyktando - klasa 4: zasady ortograficzne i przykładowe dyktando dla uczniów klasy 4

Dyktando - klasa 4
Przykładowe dyktand dla klasy 4

Specjalnie dla was przygotowaliśmy zbiór zasad ortograficznych i przykładowe dyktanda dla uczniów klasy 4. Dyktando jawi się większości z nas jako koszmar szkoły podstawowej. Mimo to, ma ono zbawienne działanie i jest kluczowym ćwiczeniem systematyzującym u dziecka wiedzę na temat zasad ortograficznych. Warto zatem poświęcić czas i wspólnie z dzieckiem rozwijać poprawną polszczyznę.

Akceptująca, pełna zaangażowania atmosfera podczas pisania dyktanda i uczenia się zasad ortografii to sedno sprawy. Jeżeli czujemy, że coś wisi w powietrzu, ktoś nie ma humoru, jest zbyt późna pora, ktoś jest ewidentnie zmęczony, lepiej wówczas odłożyć ćwiczenia na inny dzień. Nasza irytacja, stres, podenerwowanie nie dopinguje rzecz jasna młodego człowieka do pracy umysłowej. A jego postawa typu „nic mi się nie chce, dajcie mi święty spokój” nie spowoduje u niego zwiększenia pewności siebie i poczucia spokoju przed sprawdzianem.

Dyktando - klasa 4: ucz dziecko korzystania ze słownika ortograficznego

Słownik ortograficzny powinien być na wyposażeniu każdego 4-klasisty. Rodzica zadaniem powinno być jak najszybsze zapoznanie swojej pociechy z możliwości korzystania z niego. Ważne jest, aby nie wstydzić się sięgnąć po słownik, jeszcze przed napisaniem budzącego wątpliwość słowa, tak, aby nie utrwalać sobie wzrokowo błędnego zapisu.

Zachęcajmy dorastającą młodzież, aby ta sięgała z przyjemnością po jakąś książkę, tak dla relaksu, dzięki temu młody człowiek ćwiczy zasady ortograficzne, mimowolnie patrząc w tekst. Na zasadzie prób i błędów należy pomóc trafić mu w ulubioną dziedzinę, kierunek w literaturze, jeżeli książka nam pasuje, jest dobrze pod nas dobrana to i czyta się ją z przyjemnością.

Dyktando - klasa 4: zabawa w ortografię

W każdej wolnej chwili można bawić się ze swoim dzieckiem w ortografię, np. podczas porannego szczytu i gigantycznego korka na ulicy. To najlepszy czas na zabawę typu „jak się pisze słowo….” oczywiście grają wszyscy, czyli dziecko rodziców też przepytuje z meandrów ortografii.

Przykładowe dyktanda - klasa 4

Pobierz przykładowe dyktanda dla klasy 4 w PDF

„ó-u”
Róża miała malutki ogródek koło swojego domu. Wśród różnych warzyw i owoców rósł krzew o różowych kwiatkach, nie kujący. W jego cieniu można było ukryć się przed upałem. Róża hodowała, np.: cebulę, buraki, brokuły, pietruszkę, truskawki, arbuza i ogórki. Uwielbiała lato, cieplutką pogodę, bezchmurne niebo. Wtedy czuła się dobrze, nie było mowy o smutku i zadumie. Spotykała się w ogródku na pogaduszki ze swoją przyjaciółką Ulą. Co innego było w zimowe dni, wtedy koleżanki również chciały spotykać się i tak wujek Uli organizował dla nich dość często kulig. Zaprzęgał trójkę koni do drewnianych sani, otulał wszystkich puszystym kocem. Zimą niestety wszystko marznie mimo kożuchowych kurtek, futrzanych swetrów, skórzanych butów, marzną uszy i koniuszki palców u stóp. Na szczęście wtedy najlepszy jest kubek gorącej czekolady i wszyscy wrócą zadowoleni.

„ż-rz”
W kalendarzu marzec to trzeci miesiąc w kolejności, który nazywany jest również przedwiośniem. Wtedy to dni stają się coraz dłuższe, a noce krótsze, zachmurzone. Zza mórz przybywają ptaki. Zdarza się, że czasem pada rzęsisty deszcz, ale i tak mieszkańcom pięknej łąki położonej w pobliżu wysokich krzewów, plaży i jeziora nie przeszkadza, aby brać udział w dorocznym koncercie. W cieniu starego drzewa- wierzby rosnącej przy jeziorze miały miejsce ważne wydarzenia dla życia tutejszych mężnych mieszkańców. Ustalono wcześniej, że: zatańczą rozłożyste, skrzydlate motyle oraz pożyteczne żuki i różnobarwne trzmiele. W chórze wystąpią pszczoły w prążki i potężne, brzęczące szerszenie, a zawtórują im koleżeńskie żaby. Potężnymi głosami zaśpiewają niższe i wyższe świerszcze i ważki. Natomiast w orkiestrze pod batutą mężnego żółwia zagrają na gitarze przerażony chrząszcz, a na skrzypcach potężny chrabąszcz. Otóż wreszcie nadarzy się okazja do wspólnego świętowania ze zwierzętami z pobliskiego lasu.

„h-ch”
Na obozie harcerskim organizowanym w Chojnowie zdarzyła się pewna historia. Chłopcy z hufca zdobywali szczyty Gór Stołowych, dużo zwiedzali, chodzili na piechotę. W pewnej chwili pogoda zaczęła załamywać się. Druh drużynowy postanowił, że wszyscy schodzą w dół. Zaczął padać grad wielkości grochu, rozszalała się wichura. Na dole wszyscy odetchnęli z ulgą, humory polepszyły się i myśleli już tylko o gorącej herbacie i pysznych herbatnikach, aż tu nagle harcerze widzą jak zza rogu wyłania się piękna farma ze zwierzętami hodowlanymi. Chłopcy ujrzeli całą chmarę zwierząt, a wszystkie żyły ku uciesze właścicieli w harmonii i w zgodzie ze sobą. Słychać było z oddali wtórowanie ptasich, psich i kocich odgłosów radości.

Zobacz też:

>> Testy do cichego czytania ze zrozumieniem - klasa 4

>> Lektury szkolne klasa IV-VI w roku szkolnym 2017/2018

Jak ułatwić dziecku naukę zasad ortograficznych?

Aby dziecko mogło szybciej i łatwiej przyswoić sobie reguły ortograficzne, warto drogi rodzicu wypisać je na dużym kartonie i przykleić nad biurkiem lub ewentualnie łóżkiem. Chodzi w dużym skrócie o takie miejsce, które znajduje się w centrum pokoju dziecka, tak aby mogło  patrzeć na ten plakat jak najczęściej.

Pomaga to w zapamiętywaniu, bo reguł ortograficznych, jak i tabliczki mnożenia należy nauczyć się na pamięć. Oczywiście nie wprowadzamy wszystkich reguł jednocześnie. Robimy to po kolei i dokładnie utrwalamy. Dopiero kiedy mamy pewność, że materiał został dobrze przyswojony, przechodzimy do wprowadzania kolejnych. Każdy plakat powinien przedstawiać jedną pisownię wyrazów np.: tylko „ó” lub tylko „u”, itd. Ów plakat powinien wyglądać następująco. Przygotujcie go razem:

Piszemy „ó”:
- kiedy wymienia się na o, e, a, np.: wóz – wozy
- w zakończeniach –ów, -ówka, -ówna, np.: klasówka ( wyjątki: odkuwka, okuwka, skuwka, zasuwka)
- w zakończeniach dopełniacza liczby mnogiej niektórych rzeczowników rodzaju męskiego- kogo?, czego?, np.: kwiatów
- na początku wyrazów: ósemka, ósmy, ów, ówczesny, ówdzie
Piszemy „u”:
- w zakończeniach – uje, - ujesz, -uje, - ujemy, - ujecie, - ują (mimo wymiany na o), np.: szoruję, szorujesz, szoruje, szorujemy, szorujecie, szorują
- w zakończeniach – ulec, - un, -unek, - unka (mimo wymiany na o), np.: hamulec, zwiastun, rachunek, piastunka
- w zakończeniach – uch, - ucha, - ula, - unia, - us, - usia, - usieńka, - uszek, - uś, - utka, np.: maluch, starucha, brzydula, babunia, obdartus, lalusia, milusieńki, maluszek, dzidziuś, malutka
- w wyrazach typu: kuć, knuć, pruć, psuć, snuć
- zawsze na końcu wyrazu
Piszemy „rz”:
- kiedy wymienia się na r, np.: darzyć – dar
- po spółgłoskach: p,b,t,d,k,g,ch,j,w
- w zakończeniach –mierz, - mistrz, np.: Sandomierz, zegarmistrz
- w zakończeniach – erz – arz, np.: harcerz, talerz, zakończenie –arz występujące w zakończeniach zawodów, np.: malarz, -erz, - arz, kiedy rz wymienia się na r, np.: rycerz-rycerski
Piszemy „ż”:
- kiedy wymienia się na g, dz, h, z, ź, s
- w zakończeniach –aż, np.: bagaż
- w zakończeniach –eż, -aż, np.: młodzież, straż
Piszemy „h”:
- kiedy wymienia się na g, ż, z, dz
- w wyrazach zawierających obce cząstki – harmo, - hekto, - hiper, - hipo, - homo – hydro, np.: harmonia, hektolitry, hiperwentylacja, hipoteza, homogenizowany, hydrant
- po przedrostku z , np.: zhańbić
Piszemy „ch”:
- kiedy wymienia się na sz, kruchy-kruszyć
- gdy występuje po s, np.: schody
zawsze na końcu wyrazów, np.: dach, wyjątek – druh.

W związku z tym, ze w młodszych klasach zasady ortograficzne wprowadza się pomału, a nie wszystkie na raz, zatem uzasadnionym jest również dzielić teksty dyktand, utrwalając pojedynczą trudność, typu tylko „ó”, a nie jednocześnie w jednym tekście „u” i „ó”.

Aktualizacja: 2017-08-09 Publikacja: 2017-07-25
Ocena: 0
fb udostępnij tweet udostępnij g+ udostępnij g+skomentuj
forum.mjakmama.pl
wejdź na forum
Serwis mjakmama.pl ma charakter edukacyjny! Redakcja serwisu dokłada wszelkich starań, aby informacje w nim zawarte były poprawne merytorycznie jednakże decyzja dotycząca leczenia należy do lekarza. Redakcja i wydawca serwisu nie ponoszą odpowiedzialności wynikającej z zastosowania informacji zamieszczonych na stronach serwisu.
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.